Wpis Gościnny OTW

Wpis Gościnny OTW: Martyna Szczepaniak

Każdego miesiąca OTW (Organizacja na rzecz Twórczości Przeobrażonej) prezentuje na swoich mediach społecznościowych gościnny wpis, mający przybliżyć zewnętrzną perspektywę na OTW lub kwestie fandomowe. Te wpisy przedstawiają osobiste poglądy każdego z gości i nie muszą odzwierciedlać opinii OTW lub przyjętych przez Organizację zasad.

Martyna Szczepaniak kończy studia doktoranckie na kierunku językoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Interesuje się tym, jak ludzie używają języka i gatunków w internecie, w tym (można nawet powiedzieć, że przede wszystkim) tekstami fanowskimi.
Dzisiaj Martyna opowiada o MCU oraz swoim artykule w
Transformative Works and Cultures – TWC (Twórczości i Kulturze Przeobrażonej).

Jak odkryłaś fandom i twórczość fanowską?

Tak, jak z wieloma moimi kulturowymi fascynacjami, mogę tu obwinić moją przyjaciółkę. Będąc w liceum (ok. 2008-2010) kupiłam od niej komórkę i był na niej fanfic Zmierzchu. Przeczytałam go, zakochałam się i chciałam więcej. Google zaprowadziło mnie na fanfiction.net, które przez kilka następnych lat dostarczało mi fanfików. Był to też pierwszy raz, kiedy poczułam się częścią fandomu, bo fanfiki czytałam już wcześniej – wspomniana przyjaciółka pisała self-inserty z nami i naszymi ulubionymi zespołami, a ja je czytałam i komentowałam – ale dopiero ten zmierzchowy fanfic sprawił, że zdałam sobie sprawę, że nie jesteśmy jedyne i jest mnóstwo ludzi, którzy piszą świetne historie i dzielą się nimi ze światem.

Jak to się stało, że napisałaś o reakcjach fanów na śmierć po Wojnie bez granic?

Pomysł na ten artykuł pojawił się w mojej głowie tuż po wyjściu z kina. Zakończenie filmu mnie zaszokowało, a jednocześnie byłam pewna, że długo martwi nie zostaną. Chciałam wiedzieć, czy inny fani MCU zareagowali podobnie. Zdecydowałam się na krótką analizę, bo czas naglił, a chciałam to zrobić jak najwcześniej (na pewno przed Końcem gry), tak, żeby ludzie wciąż pamiętali swoje reakcje.

Czy jakieś odpowiedzi w ankiecie cię zaskoczyły? O co zapytałabyś teraz, po Endgame?

Tak, były takie. Największe zaskoczenie łączy się z moim postrzeganiem fandomu i fanowskich uczuć. Chciałam wiedzieć jak (albo czy w ogóle) lubienie konkretnych postaci czy pairingów wpływało na reakcje fanów, więc ankietowami zaznaczali na liście postaci, które się lubią i podawali swoje ulubione grupy i pairingi. Zdziwiło mnie, że sporo postaci nie zostało zaznaczonych jako 'lubiane’, ale były częścią pairingu czy grupy, która dana osoba wypisała. Kolejną niespodzianką było to, że nikogo nie wzruszyła śmierć Visiona – a były osoby, które wskazały go jako lubianą postać. Trochę zdziwiło mnie też to, że ani jedna osoba nie stwierdziła, że te śmierci są ostateczne, a większość była pewna, że takie nie są.

Myślę, że mogłabym zadać podobne pytania, ponieważ ciekawie byłoby zobaczyć, jak zmieniły się odpowiedzi, ponieważ niektóre z przyczyn, które podawano dla wytłumaczenia swej niewiary, nie mają już racji bytu.

Jak usłyszałaś o OTW i jak widzisz jej rolę?

Po raz pierwszy zetknełam się z OTW przez AO3, gdy autorzy, których prace czytałam zaczęli się tam przenosić. Później, gdy zainteresowałam się fandomem z naukowej strony, zaczęłam więcej słyszeć o samej organizacji, jak powstała, jakie ma wartości, itd.

Powiedziałabym, że OTW stoi po stronie fandomu, w czym zawiera się zajmowanie się sprawami związanymi z prawem autorskim na świecie i legitimizowanie prac fanowskich (przede wszystkim fanfików) przez ich archiwizację (istnieje założenie, że archiwizuje się tylko rzeczy wartościowe) i popularyzację w czasopiśmie w wolnym dostępie i na fanowskiej wiki. Sądzę, że dodatkowo promują pewien sposób bycia w fandomie, który jest otwarty i inkluzywny, przede wszystkim przez zasady, które obowiązują na AO3, z z nim ma do czynienia najwięcej fanów.

Co w fandomie zainspirowało cię najbardziej?

Trudne pytanie, ale myślę, że fanfiki. Ukazują postmodernistyczne podejście do literatury w kapsułce: jest tam śmierć autora, mnóstwo różnych, czasem sprzecznych interpretacji i, co lubię najbardziej, tworzenie i przetwarzanie gatunków i motywów. O ile fani żartują o czytaniu setnej historii o tym samym, to zachwyca i fascynuje mnie fakt, że każda z nich jest inna.


Zachęcamy fanów do podawania sugestii dotyczących przyszłych wpisów gościnnych w komentarzach poniżej lub poprzez bezpośredni kontakt z nami. Odwiedź nasze konto na Pinboard, żeby być na bieżąco z wcześniejszymi postami gościnnymi.

OTW jest organizacją non-profit, w skład której wchodzą projekty AO3, Fanlore, Drzwi Otwarte, TWC oraz Wsparcie Prawne OTW. Jesteśmy fanowską organizacją całkowicie utrzymywaną przez darowizny, której personel składa się w całości z wolontariuszy. Dowiedz się o nas więcej na stronie OTW. By dowiedzieć się więcej o grupie wolontariuszy, która przetłumaczyła ten wpis, sprawdź stronę Komisji Tłumaczeń.